Live Now Kliniek - de doktersdienst

De Live Now Kliniek heeft twee dokters in dienst. Ze wisselen elkaar af. Ieder zes uren op de dag; eentje van 7 ’s morgens tot ’s middags 1 uur en eentje vanaf 1 uur ’s middags tot sluitingstijd om 7 uur ’s avonds. Zeven dagen per week. Ze zorgen er ook voor dat ze voldoende overlap hebben, om alles aan elkaar door te geven en ook om hun ‘team’-activiteit te grondvesten. Dokter Mac – volle naam: MacJordan Adams – is een vlotte jonge vent, die ook zomaar een popster had kunnen zijn. Zijn collega is van een totaal andere snit: de zeer ervaren arts Dr. Broghya, al ruim over de zestig jaar. Mac is 31.
Mac is werkzaam op de Live Now Kliniek sinds vorig jaar. Hij heeft een huis gehuurd hier in het dorp Tinkong en leeft daar met zijn vrouw, die apotheker is, en zijn twee kinderen van 8 en 1 jaar oud. Hij is opgeleid aan de universiteit in Accra. Hij heeft zeven jaar over zijn opleiding gedaan, met ook een jaar stage en een jaar ‘housemanship’.

clinic doctor2Mac loopt zijn spreekkamer in en uit met een uitgesproken flair en kletst vrolijk met de introverter overkomende zusters (verpleegkundigen) die de intake van de patiënten doen. Er is een dik registratieboek, waar elke dag bij 1 wordt begonnen: naam, leeftijd, geslacht, woonplaats en klacht worden hier in kolommen opgeschreven. Het aantal patiënten vandaag is al over de zestig. De patiënten komen eerst, direct als ze binnenkomen, langs de receptie en worden dan doorgeleid naar de tafel vóór de beklede wachtrijstoelen, waar altijd wel een groep mensen zit te wachten, onderwijl kijkend naar één van de twee grote beeldschermen die aan het plafond hangen. Op beide schermen twee verschillende programma’s.

Eén van de zusters komt binnen in Mac’s dokterskamer. Er is een meisje naar de opvangkamer (met bedden) gebracht. Ze heeft hoge koorts. Mac trekt direct zijn witte jas aan over zijn oranje Live Now-shirt, hangt de stethoscoop om zijn nek en volgt haar.
In de ‘female ward’ ligt het meisje met tollende ogen in bed. Haar moeder dept haar voorhoofd. ‘She’s got 39.4 degrees’, hij geeft haar rectaal wat medicijn tegen de koorts en laat direct wat tests uitvoeren. Hij roept ook Theophilus, de laborant, erbij. Het gaat hier, natuurlijk, om malaria. Malaria is in minstens de helft van de gevallen de achtergrond van de komst van mensen naar de kliniek. Er is sprake van malaria-complicaties bij het meisje. Het hangt samen met een vorm van reuma, waar ze ook aan lijdt. En, ook weer, natuurlijk hebben de ouders te lang gewacht met het bezoeken van de dokter. “It’s gonna be allright”, zegt Mac.

clinic doctor3De jas kan weer uit en even later vertelt Mac vanachter zijn bureau weer bevlogen over de kenmerken van de praktijk hier; de mensen met wie hij elke dag te maken heeft en hoeveel werk er te doen is vooral om mensen beter te instrueren richting preventie. Zoveel kan er voorkómen worden! Slechte voeding, terugvallen op traditionele behandelingen, her en der wat kruiden gebruiken, etc. etc., met als gevolg dat men dan weer veel te laat bij de ‘gewone’ dokter langs gaat.
Dit is echt zo’n terrein waar de ‘medical outreach’, zeg maar: de gezondheidsvoorlichting, groepsgericht, ongelooflijk veel goed kan doen. Daar zou de kliniek graag meer capaciteit voor beschikbaar hebben.

Sparren met échte westerse expertise is weer heel wat anders. Daarbij is vooral de uitwisselingscomponent erg aantrekkelijk: hoe pakken westerse medici de problemen van alledag aan? Wat kunnen wij van hen leren en wat zij van ons?

De Live Now-kliniek is aan het groeien. Kort voor zeven uur ’s avonds, sluitingstijd, komt er een noodgeval binnen. Het zijn de 66e en 67e patiënt van de dag. Vrijdag is traditioneel een drukke dag, want dan is er markt in het buurdorp. Mensen komen van verre en combineren dan zaken. (Alleen dát al werpt licht op het vaak (te) laat anticiperen op klachten.)
Het betreft een jongen van een jaar of 25 en een pubermeisje. Op verschillende plaatsen op het lichaam, met name gezicht, ellebogen en knieën grote rode ontvelde plekken. Ze zijn onderuit gegaan op een motorfiets. Meest dragen ze hier in Ghana ook helemaal geen helmen, dus ze zijn er nog genadig vanaf gekomen. De jongen heeft echter zijn kin wel finaal openliggen. De zuster checkt de wond en trekt de kin open. Een gapend gat. Zit natuurlijk ook allemaal rommel in.
In de kleine behandelkamer is het direct een levendige drukte. De jongen op een brancard, het huilende meisje op een stoel. Ze reageert panisch op het ontsmettingsmiddel. De jongen lijkt verdoofd en laat alles over zich heen komen. Mac doet een mondkapje op en instrueert twee zusters over de schoonmaakhandelingen. De jongen moet eerst ook geschoren worden.
Er zullen heel wat hechtingen in moeten. Dat zal nog wel even duren. Mac draait overuren vandaag.